Motosiklet Fenni Muayanesi

Geçtiğimiz hafta içinde 2 farklı motosikleti (Aprilia Pegaso 650, Honda CBF600) TÜVTÜRK’e götürerek muayenelerini yaptırdım.

Bu muayene ile ilgili bilgisi olmayanlar için kısaca anlatayım. Eskiden olduğu gibi “parayı öde – muayeneden geç” sistemi kalkmış durumda. Her aracın donanımı iyice kontrol ediliyor. Hiçbir surette ruhsat arasına eklenen farklı yöntemlerle muayeneden geçemiyorsunuz, deneyerek zaman kaybetmeyin, sinirlerinizi yıpratmayın.

Diğer yandan fısıltı gazetesinden öğrendiğimiz birçok şeyin doğru olmadığını da görüyoruz. Motor yağını en son ne zaman değiştirdiğiniz ya da hava filtresinin kirli olması sizi muayeneden bırakmaz. Muayene istasyonları bakım yerleri değildir. Muayeneyi yapan “uzman” denilen çalışanların hiçbir şey söküp takmaya yetkileri olmadığı gibi, kontrollerini yaptıkları donanım da kullanıcının ve 3. şahısların güvenliğine yöneliktir. Önemli olan sizin sinyalleriniz, frenleriniz vb.dir. Bu konu ile ilgili detaylı bilgiyi http://www.tuvturk.com.tr/ adresinden öğrenebilirsiniz.

TÜVTÜRK çalışma saatleri hafta içi sabah 7:00’den akşam 22:00’ye, Cumartesi sabah 8:00’den öğleden sonra 16:00’ya kadardır. TÜVTÜRK özel bir kuruluş olduğu için çalışma saatleri daha geniş. Ben 2 motoru da hafta içi saat 21:00’den sonra götürdüm. Fazla sıra beklemedim.

Sonuç kriterleri:
- Kusursuz (ne anlıyorsanız o, muayeneden geçmiştir)
- Hafif kusurlu: Zincir gevşek, sinyal muhafazası çatlak gibi ufak tefek aksaklıklar (muayeneden geçmiştir)
- Ağır kusurlu: Far ayarları fazla bozuk, motor – şasi numarası okunamıyorsa gibi (muayene tekrarı gerekir)
- Emniyetsiz (ne anlıyorsanız o, muayene tekrarı gerekir)

Muayene tekrarı: Aracınız muayeneden kalırsa, eksiklikleri giderip 1 ay içinde geldiğinizde tekrar muayene ücreti alınmaz. 2. kere de muayeneden kalırsanız paranız yanar.

Motosiklet muayene ücreti 67,00 TL’dir. Geciken muayenelerde her ay için %5 fark alınmaktadır. Muayenenizi geciktirmeyin.

Muayene öncesi:
- Muayene işlemine başlayabilmek için motosikletinizle ilgili devlete bir borcunuzun bulunmaması gerekiyor. Bunu internetten https://intvd.gib.gov.tr/internetvd/index.jsp adresinden “motorlu taşıt sorgulaması ve kredi kartı ile ödeme” kısmından kontrol edebilir, varsa borcunuzu ödeyebilirsiniz.
- Yine muayeneye başlayabilmek için zorunlu trafik sigortanızın bulunması gerekiyor.
- Muayeneye gitmeden önce motorun ışıklandırmasının çalışıp çalışmadığını mutlaka kontrol edin, eksiklerinizi tamamlayın.
- En önemli maddelerden biri, motor ve şasi numaralarıdır. Her motorda bu plakalar ve/veya kabartma rakamlar aynı noktalarda bulunmamakta. Bunun için muayeneye gitmeden önce plakaların yerlerini bulun, istasyonda zaman kaybı yaşamayın. Muayene uzmanları bu plakaları aramaya pek hevesli değiller. “Motor numarası okunamamıştır” gibi bir ifade ile kusur yazmalarına fırsat bırakmayın. Varsa motosikletin kılavuzundan, yoksa internetten motor ve şasi numaralarının yazılı olduğu plakaların yerlerini bulabilirsiniz.
- Yanınıza mutlaka kaskınızı ve motosiklet kullanımı için imal edilmiş eldiveninizi alın.

Muayene:
- Zincirin gevşekliği uzman tarafından elle - gözle kontrol ediliyor. Zincir gevşek olduğu takdirde hafif kusur alabilirsiniz.
- Fren testi için 4+ tekerlekli vasıtalarda olduğu gibi özel bir test cihazı bulunmamakta. Muayeneyi yapan uzman ya da onun talimatı ile siz motora binip, biraz ilerleyip fren yapıyorsunuz. Sırayla sadece ön ve sadece arka fren ile motoru durduruyorsunuz. Eğer motor adam gibi duruyorsa sorun yok; durmuyorsa zaten daha en başından motora binmemeniz gerekiyor.
- Far ayarları bu iş için üretilmiş bir cihaz ile test ediliyor. Motora binip mümkün olduğu kadar dik tutuyorsunuz. Cihaz motorun önüne çekilip kısa ve uzun hüzmeli farların aydınlatma ve aydınlatma açılarına bakılıyor. Bazı motosikletlerde rölanti devrinde far lambaları sönük yanabilmekte. Bu yüzden far testinde motoru çalıştırıp biraz gaz vermekte fayda var. 4+ tekerlekli araçlarda olduğu gibi motosikletlerde de sağ – sol ve yukarı – aşağı far ayarsızlığı olabiliyor. Bu ayarlardan şüpheniz varsa muayeneden önce farlarınızı ayarlattırabilirsiniz.
- Sinyallerin ve fren lambalarının kontrolü yapılıyor.
- Değişen parçalar: Tüm vasıtalarda, orijinalden farklı aksesuarlar takılı ise, bunların belgelerini isteyebileceklerini öğrendim (götürdüğüm motorlarda değişiklik yoktu, ancak ses egzozu takılmış motosikletler için meraktan sordum). Olayın detaylarından tam emin değilim. Bu tip değişiklikler – modifikasyonlar varsa istasyona gitmeden önce sormakta fayda var diye düşünüyorum.
- Tüm bunlar dışında ön ve arka tekerleklerin yerlerindeki sıkılıkları, muhtelif donanımın sağlamlığı, göz önünde bulunan çeşitli vidaların sıkılıkları elle ve gözle muayene ediliyor.
- Benim şansıma mıdır nedir bilemem, lastiklerin diş derinliklerine bakılmadı. Muhtemelen gözle kontrol etmiş, ölçmeye gerek görmemişlerdir.

Götürdüğüm 2 motorun muayenelerini yapan uzmanlar farklı idi ve fren testinde nispeten farklı uygulamalarda bulundular. Aprilia’nın testinde frenlere bakmadılar bile. Honda’da ise ben binip biraz gazlayıp frenledim. Ayrıca daha önce TÜVTÜRK’ün amirine sorduğumda fren testinde uzmanın motora bindiğini ve frenleri kontrol ettiğini öğrenmiştim. Fren ile ilgili bu tip farklı uygulamalar var ise diğer donanımla ilgili de olabilir diye düşünüyorum. Diğer yandan da, gecenin kör saatinde gün boyu perişan olmuş uzmanların birkaç şey bilinçli ya da bilinçsiz olarak atlamalarını da hoş karşılamak gerek kanımca.

Konu ile ilgili genel kanım, eğer çok büyük bir kusur yok ise motosikletlerin muayeneden –arabalara göre daha kolay– geçeceği yönündedir. İstasyon amiri bile motosikletleri ince eleyip sık dokumadıklarını ima etti. Ayrıca TÜVTÜRK özel bir şirket olduğu için motosiklet adamlara kârsız geliyor da olabilir; onun için fazla zaman harcamak istemiyor olabilirler.

Sevgiler.
Onur SAN

Honda CBF 600